40ฮะดีษ อันนะวะวีย์ (อธิบายโดยชัยค์นัจญ์มีย์) ฮะดีษที่ 41

จากหนังสือ : อัตตุห์ฟะตุนนัจญะมียะฮ์ ฟีชัรอัรบะอีนอันนะวะวีย์

แปลโดย : รอมฎอน พวงผกา

ฮะดีษที่ 41  

عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرو بْنِ الْعَاصِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا قَالَ : قَالَ رَسُوْلُ اللهِ صلى الله عليه وسلم : لاَ يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يَكُوْنَ هَوَاهُ تَبَعاً لِمَا جِئْتُ بِهِ[حَديثٌ حَسَنٌ صَحِيْحٌ وَرَوَيْنَاهُ فِي كِتَابِ الْحُجَّة بإسنادٍ صحيحٍ]

41 – มีรายงานจากท่านอะบีมุฮัมหมัด คือ อับดุลลอฮ์ อิบนุ อัมร์ อิบนุ อาศ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา เล่าว่า : ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้กล่าวว่า : “บุคคลหนึ่งจะยังไม่มีศรัทธาที่สมบูรณ์ จนกว่าอารมณ์ของเขาจะปฏิบัติตามสิ่งที่ฉันได้นำมา” (ฮะดีษฮะซันเศาะเฮียห์ เราได้รายงานในหนังสือ “อัลฮุจญะฮ์” ด้วยสายรายงานที่ถูกต้อง)[2]

คำอธิบาย

     หนังสือ “อัลฮุจญะฮ์ ของอัลอัศบะฮานีย์” และฮะดีษบทนี้นั้นบรรดานักวิชาการมีความเห็นต่างกัน บางท่านตัดสินว่าเป็นหะดีษเศาะเฮียห์ และบางท่านตัดสินว่าเป็นฮะดีษเฎาะอีฟ ผู้ที่ตัดสินว่าเป็นฮะดีษเฎาะอีฟนั้น เฎาะอีฟที่ผู้รายงานชื่อ นะอีม อิบนุ ฮัมมาด ซึ่งท่านนะอีม อิบนุ ฮัมมาด เป็นหนึ่งในชาวอะฮ์ลุสซุนนะฮ์ และเป็นผู้ที่เข้มงวดอย่างยิ่งในการยึดมั่นซุนนะฮ์ ท่านเป็นบุคคลที่แข็งกร้าวต่อพวกอะฮ์ลุลบิดอะฮ์ เมื่อเกิดวิกฤตการณ์เรื่อง “อัลกุรอานถูกสร้างขึ้น” (القول بخلق القرآن) ท่านปฏิเสธที่จะตอบรับตามที่ถูกบังคับ จึงถูกจำคุก จนกระทั่งเสียชีวิตในปี ฮ.ศ. 228หรือ 229 ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน 

     ดังนั้น นักหะดีษบางท่านจึงตัดสินฮะดีษบทนี้ว่าอ่อน (เฏาะอีฟ)  เนื่องจากนะอีม อิบนุ ฮัมมาด โดยพวกเขากล่าวว่าท่านมีความจำไม่ดี แต่ข้อเท็จจริงแล้วท่านเป็นหนึ่งในชาวซุนนะฮ์ และแม้ว่าท่านจะมีข้อบกพร่องด้านการจดจำที่ไม่ดีอยู่บ้างเล็กน้อย ก็ไม่ได้เป็นสิ่งที่ขัดขวางการตัดสินว่าฮะดีษบทนี้ถูกต้องคำกล่าวของท่านนบี ﷺ ที่ว่า

لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّىٰ يَكُونَ هَوَاهُ تَبَعًا لِمَا جِئْتُ بِهِ

“คนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านจะยังไม่ศรัทธาอย่างสมบูรณ์ จนกว่าความปรารถนาของเขาจะสอดคล้องตามสิ่งที่ฉันนำมา”

     ความหมายคือ เขาจะยังไม่บรรลุถึงอีหม่านที่สมบูรณ์ จนกว่าอารมณ์ของเขาจะเป็นไปตามซุนนะฮ์ของท่านนะบี ﷺ นั่นคือผู้ศรัทธาที่แท้จริง เช่นเดียวกับฮะดีษที่ว่า :

لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّىٰ أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

“คนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านจะยังไม่ศรัทธาอย่างสมบูรณ์ จนกว่าฉันจะเป็นที่รักยิ่งสำหรับเขามากกว่าลูกของเขา บิดาของเขา และผู้คนทั้งหลาย”

     ความหมายก็คือ เขาจะยังไม่บรรลุระดับอีหม่านที่สมบูรณ์ เว้นแต่จะไปถึงระดับอันสูงส่งดังกล่าวฉะนั้น ผู้ที่อารมณ์ของเขาตามสิ่งที่ท่านนะบี ﷺ ได้นำมา และเป้าหมายเขาและความปรารถนาของเขาคือการเผยแพร่ซุนนะฮ์ บุคคลนั้นคือผู้ศรัทธา และนี่คือหลักฐานที่บ่งชี้ถึงความสมบูรณ์แห่งอีหม่านของเขาและด้วยอัลลอฮ์เท่านั้นที่ความสำเร็จมาจากพระองค์.

[2] ฮะดีษนี้ถูกบันทึกโดยIbn Abi Asim ในหนังสือ อัสสุนนะฮ์ หมายเลข 15 Ibn Battah ในหนังสือ อัลอิบานะฮ์ อัลกุบรอ หมายเลข 279 Al-Baghawi ในหนังสือ ชัรหุสสุนนะฮ์ หมายเลข 104 และ Muhammad Nasiruddin al-Albani ได้ตัดสินว่าสายรายงานของหะดีษนี้อ่อน (เฎาะอีฟ) ในเชิงอรรถของท่านต่อหนังสือ อัลมิชกาต หมายเลข 167.