อธิบายอุศูลุสซุนนะฮ์อิหมามอะหมัด ฉบับย่อ ตอนที่ 1

อธิบายโดย ซะอด์ ยูซุฟ อะบูอะซีซ

แปล  รอมฎอน พวงผกา

อิหมามอะหมัด อิบนุ ฮัมบัล ได้กล่าวว่า :

รากฐานซุนนะฮ์ (อากีดะฮ์ แนวทาง) ณ ที่เรานั้น  คือ :(1) ยึดมั่นในแนวทางของบรรดาเศาะฮาบะฮ์ของเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ 

อธิบายและขยายความ : 

     คำกล่าวของอิหมามอะหมัด เราะฮิมะฮุลลอฮ์ : “รากฐานซุนนะฮ์” ความหมายคือ : กฎเกณฑ์ของอะฮ์ลุสซุนนะฮ์ในเรื่องความเชื่อ โดยเป้าหมายของซุนนะฮ์ ตรงนี้ : คือหลักความเชื่อที่สอดคล้องด้วยกับสิ่งที่ชาวซะลัฟของอุมมะฮ์นี้ได้ดำรงอยู่ ซึ่งเป้าหมายของซุนนะฮ์ ตรงนี้ไม่ใช่หมายถึงสิ่งที่ตรงข้ามกับ ฟัรฎู (จำเป็น) 

     คำกล่าวที่ว่า : “ณ ที่เรา” ความหมายคือ : ณ ที่บรรดาอิหมามที่เราทันกับพวกเขา และเราได้รายงานฮะดีษจากพวกเขา ในสิ่งพวกเขาได้รายงานโดยสายรายงานของพวกเขาสืบไปจนถึงเศาะฮาบะฮ์ของนะบีย์ ﷺ และรายงานจากนะบีย์ของเรา ﷺ 

     คำกล่าวที่ว่า : “ยึดมั่นในแนวทางของบรรดาเศาะฮาบะฮ์ของเราะซูลุลลอฮ์ ﷺ” เพราะว่าบรรดาเศาะฮาบะฮ์เป็นดังเช่นคำพูดของอิบนุ มัสอูด เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ :

فَإِنَّهُمْ كَانُوا عَلَى ‌الْهُدَى ‌الْمُسْتَقِيمِ 

“ดังนั้นความจริงแล้วบรรดาเศาะฮาบะฮ์พวกเขาอยู่บนทางนำที่เที่ยงตรง”[1]

อิหมามอะหมัด อิบนุ ฮัมบัล ได้กล่าวว่า :

(2) และปฏิบัติตามพวกเขาเหล่านั้น

อธิบายและขยายความ : 

     คำกล่าวของอิหมามอะหมัด เราะฮิมะฮุลลอฮ์ : “และปฏิบัติตามพวกเขาเหล่านั้น” ความหมายคือ : ตามเศาะฮาบะฮ์ของท่านนะบีย์ ﷺ อิหมามอะหมัด เราะฮิมะฮุลลอฮ์ ได้ชี้แนะไปยังฮะดีษอัลฟิรเกาะตุนนาญียะฮ์ ขณะที่ท่านนะบีย์ ﷺ ได้บอกว่าความจริงแล้วประชาชาตินี้ :

 سَتَفْتَرِقُ إِلى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً، كُلُّها فِي النَّارِ إِلَّا وَاحِدَةً، قَالُوا: مَنْ هِيَ؟ قَالَ: مَا أَنَا عَلَيْهِ وَأَصْحَابِي 

“จะแตกแยกออกเป็น 73 กลุ่ม ทุกกลุ่มทั้งหมดถูกลงโทษในไฟนรก ยกเว้นกลุ่มเดียวที่รอดปลอดภัย บรรดาเศาะฮาบะฮ์ได้สอบถามว่า : ใครคือกลุ่มเดียวที่รอด? ท่านนะบีย์ได้ตอบว่า : สิ่งที่ฉันและบรรดาเศาะฮาบะฮ์ของฉันได้ดำเนินอยู่”[2]          

     และความหมายที่ว่า : “ทุกกลุ่มทั้งหมดถูกลงโทษในไฟนรก” ไม่ได้หมายความว่าถูกลงโทษในไฟนรกตลอดกาล โอ้อัลลอฮ์ เว้นแต่ว่าผู้ที่ถึงขั้นเป็นผู้ปฏิเสธในหมู่ของกลุ่มต่างที่แตกแยก และผู้ใดที่ไม่ถึงขั้นเป็นผู้ปฏิเสธ (แค่หลงผิด) การลงโทษอยู่ภายใต้การกำหนดของอัลลอฮ์ หากอัลลอฮ์ทรงประสงค์พระองค์ก็ทรงลงโทษ และหากพระองค์ทรงประสงค์พระองค์จะอภัยโทษให้เขา         

      และท่านอิหมามอัลเอาซาอีย์ เราะฮิมะฮุลลอฮ์ ได้กล่าวว่า : ความรู้นั้น คือสิ่งที่มาจากเศาะฮาบะฮ์ของมุฮัมหมัด ﷺ และสิ่งที่ไม่ได้มาจากคนใดในหมู่เศาะฮาบะฮ์ ฉะนั้นถือว่าสิ่งนั้นไม่ใช่ความรู้[3]  

 [1] บันทึกโดยอิบนุ อับดิลบัรใน “ญามิอุลบะยาน” ด้วยสายรายงานที่ไม่มีปัญหา   

[2] บันทึกโดยติรมีซีย์ (2641) ชัยค์อัลบานีให้สถานะว่าฮะซัน   

[3] บันทึกโดยอิบนุ อับดิลบัรใน “ญามิอุลบะยาน” เล่ม 2 หน้าที่ 36